21/01/2020 14:55
Xem với cỡ chữ

Nguồn vốn ODA thông qua VDB: tiếp tục phát huy hiệu quả trong phát triển kinh tế - xã hội đất nước

Nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãi là một trong những nguồn vốn quan trọng của Nhà nước, được sử dụng để thực hiện các mục tiêu ưu tiên của quốc gia trong từng thời kỳ nhằm phát triển kinh tế - xã hội.
Với vai trò là ngân hàng chính sách của Chính phủ, Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) đã được Chính phủ tin tưởng giao nhiệm vụ thực hiện cho vay lại nguồn vốn này. Với hơn 20 năm kinh nghiệm, VDB (trước đây là Quỹ Hỗ trợ phát triển) đã luôn duy trì, chứng minh vai trò đầu mối hàng đầu trong việc quản lý cho vay lại vốn vay nước ngoài. Hiện nay, nhiệm vụ cho vay lại vốn vay nước ngoài tại VDB được thực hiện dưới 3 hình thức: a) Quản lý cho vay lại vốn vay nước ngoài của Chính phủ, VDB không chịu rủi ro tín dụng; b) Quản lý cho vay lại vốn vay nước ngoài của Chính phủ, VDB chịu rủi ro tín dụng; c) Quản lý cho vay vốn ODA của Chính phủ Việt Nam ra nước ngoài.
Những kết quả đạt được trong năm 2019
Đến nay, VDB đang thực hiện quản lý 384 chương trình/dự án cho vay theo Hiệp định của Chính phủ với dư nợ tương đương 158.457,5 tỷ đồng, trong đó: 359 dự án Cho vay lại vốn nước ngoài theo Uỷ quyền của Bộ Tài chính VDB không chịu rủi ro tín dụng dư nợ là hơn 157.159 tỷ đồng; 23 dự án Cho vay lại vốn nước ngoài VDB chịu rủi ro tín dụng thuộc 6 chương trình/hạn mức tín dụng dư nợ cho vay là hơn 856 tỷ đồng; 02 dự án Cho vay vốn của Chính phủ Việt Nam ra nước ngoài với dư nợ tương đương 442 tỷ đồng.
Đối với cho vay lại vốn vay nước ngoài của Chính phủ không chịu rủi ro tín dụng: Khẳng định vai trò là cơ quan cho vay lại vốn nước ngoài của Chính phủ lớn nhất tại Việt Nam, trong năm 2019, Bộ Tài chính và VDB đã ký 04 Hợp đồng ủy quyền cho vay lại vốn vay nước ngoài (nguồn vốn Hàn Quốc, Áo và ADB) với trị giá 149,12 triệu USD và 7,62 triệu EUR, tương đương khoảng 3.600 tỷ đồng. 
Song song với đó, VDB tiếp tục là đơn vị được Bộ Tài chính tín nhiệm, lựa chọn để giao nhiệm vụ thực hiện thẩm định các dự án vay lại nguồn vốn vay nước ngoài của Chính phủ. Từ đầu năm, VDB đã thực hiện thẩm định 02 Chương trình vay vốn ADB, bao gồm: 16 dự án thành phần thuộc Chương trình “Kỹ năng và kiến thức cho tăng trưởng kinh tế toàn diện” với tổng số vốn vay lại: 7,8 triệu USD, 02 dự án thành phần thuộc Chương trình “Phát triển nguồn nhân lực y tế giai đoạn 2” với tổng số vốn vay lại: 16 triệu USD; thẩm định 04 dự án thành phần với tổng số vốn vay lại: 15 triệu USD thuộc Chương trình “Nâng cao chất lượng giáo dục đại học” vay vốn WB và 13 dự án thành phần với tổng số vốn vay lại: 14,3 triệu USD thuộc Dự án “Tăng cường lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp tại Việt Nam” sử dụng vốn vay của Chính phủ Nhật Bản. 
Nhằm nâng cao nhận thức của các chủ đầu tư thực hiện dự án trong việc chuẩn bị, hoàn thiện hồ sơ vay vốn, VDB đã tham gia buổi hội thảo hướng dẫn hồ sơ vay lại đối với Dự án Tăng cường lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp tại Việt Nam sử dụng vốn vay Nhật Bản diễn ra vào tháng 11/2019 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Tại buổi hội thảo, VDB đã trao đổi, trả lời thắc mắc của các Chủ đầu tư về hồ sơ, thủ tục cho vay lại vốn ODA theo quy định hiện hành với mục tiêu tăng cường chất lượng và giảm bớt thời gian xem xét hồ sơ vay vốn.
Đối với cho vay lại vốn vay nước ngoài của Chính phủ, VDB chịu rủi ro tín dụng: Thực hiện Nghị quyết 387/NQ-HĐQT ngày 29/10/2018 với chủ trương triển khai cho vay mới đối với Chương trình tiết kiệm năng lượng (vốn JICA), Hạn mức tín dụng chống biến đổi khí hậu (vốn EIB), Quỹ quay vòng phát triển cấp nước đô thị (vốn WB) để nâng cao hiệu quả tài chính của các chương trình/hạn mức tín dụng vốn nước ngoài kể trên, VDB đã ban hành văn bản số 511/VDB-VNN ngày 28/3/2019 hướng dẫn các Sở Giao dịch, Chi nhánh VDB thực hiện tiếp tục cho vay với các nội dung về lãi suất, điều kiện tín dụng, các quy trình thủ tục. Đến nay, VDB đã thực hiện tiếp nhận thẩm định 06 dự án với tổng số vốn đề nghị vay là 1.291 tỷ đồng, trong đó có 05 dự án thủy điện và 01 dự án trạm phát điện tận dụng nhiệt khí thải.
Quản lý cho vay vốn ODA Việt Nam ra nước ngoài: 02 dự án ODA của Chính phủ Việt Nam cho vay ra nước ngoài là dự án Đầu tư nâng cấp quốc lộ 78- Campuchia và dự án Xây dựng đường 2E Bắc Lào với tổng vốn cam kết 68,8 triệu USD. Hiện 2 dự án này vẫn thực hiện nghĩa vụ trả nợ tốt, dư nợ tới hết tháng 11/2019 tương đương 442 tỷ đồng.
Chất lượng tín dụng cho vay lại vốn vay nước ngoài tại VDB vẫn được duy trì tốt, cụ thể: trong 11 tháng đầu năm, thu nợ gốc, lãi, phí đem đến một kết quả tương đối khả quan với mức thu nợ đều trên 95% tổng số kế hoạch được giao năm 2019; nợ nhóm 1, 2 chiếm 97,11% tổng dư nợ, nhóm nợ xấu chỉ chiếm 2,89% tổng dư nợ.
Trong công tác xử lý nợ xấu, VDB đã tích cực báo cáo Bộ Tài chính các phương án xử lý nợ cho các dự án: Dự án thủy lợi Yazun hạ (nguồn Coet); dự án thủy sản Cà Mau (nguồn Đan Mạch); dự án Đầu tư nhà máy chè (nguồn Ấn Độ)... Đối với các dự án: Đầu tư 10.000 cọc sợi (nguồn Ấn Độ), dự án Nhà máy xử lý rác thải Hải Dương (nguồn Tây Ban Nha); dự án Nhà máy rác thải Hà Nam (nguồn Bỉ) hiện đã được xử lý dứt điểm nợ quá hạn.
Về cơ chế chính sách, với sự ra đời của Luật Quản lý nợ công năm 2017 và Nghị định số 97/2018/NĐ-CP ngày 30/6/2019 về cho vay lại vốn vay ODA, vay ưu đãi của Chính phủ, VDB đã cập nhật các những điểm mới, ban hành Quyết định số 45/VDB-VNN ngày 15/3/2019 về Sửa đổi bổ sung Quy chế cho vay lại vốn nước ngoài số 145/QĐ-HĐQT ngày 15/05/2017. Ngoài ra, trong năm VDB đã tích cực tham gia ý kiến đối với các dự thảo Thông tư hướng dẫn quản lý tài chính đối với chương trình, dự án sử dụng nguồn vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài; dự thảo Thông tư quy định về các giới hạn, tỷ lệ an toàn trong hoạt động của VDB… 
Bên cạnh đó, VDB đã chủ động tìm kiếm các nguồn vốn ưu đãi của nước ngoài khác bên cạnh nguồn vốn truyền thống là vốn ODA, vốn vay ưu đãi của Chính phủ, theo đó một trong những kênh nguồn vốn VDB tiếp cận là nguồn vốn ưu đãi (tương đương ODA) của Quỹ Khí hậu xanh (GCF). Từ tháng 01/2017, trên cơ sở được Hội đồng Quản trị chấp thuận chủ trương, VDB đã gửi hồ sơ đăng ký trở thành Cơ quan thực hiện quốc gia (NIE) của GCF. Trong 2 năm 2017 và 2018, VDB đã thực hiện 3 lần giải trình về hồ sơ đăng ký và cung cấp gần 200 tài liệu cần thiết cho GCF. Đến tháng 02/2019, GCF đã chính thức chuyển hồ sơ đăng ký của VDB sang giai đoạn thẩm định thứ II trong ba giai đoạn thẩm định của tổ chức này. 
Mục tiêu và những thách thức đặt ra trong năm 2020 
Năm 2020 là một năm quan trọng trong quá trình cơ cấu lại tổ chức bộ máy VDB theo Quyết định số 48/QĐ-TTg ngày 31/7/2019 của Thủ tướng Chính phủ về đề án cơ cấu lại gắn với xử lý nợ xấu của VDB giai đoạn 2019 - 2021, trong đó xác định quản lý nguồn vốn ODA của Chính phủ ủy thác VDB cho vay lại là một trong hai nghiệp vụ chính, then chốt của VDB trong thời gian tới bên cạnh nghiệp vụ tín dụng đầu tư. Trách nhiệm càng trở nên khó khăn hơn trong điều kiện nguồn vốn ODA có xu hướng giảm dần do Việt Nam đã được xếp vào nhóm các nước có mức thu nhập bình quân ở mức trung bình trên thế giới, điều này càng đặt ra những thách thức đối với VDB trong việc hoàn thiện bộ máy hoạt động cũng như thể chế chính sách để đáp ứng yêu cầu nghiệp vụ ngày càng cao, nâng cao uy tín của VDB trong lĩnh vực quản lý cho vay lại vốn ODA.
Trong bối cảnh mà theo Luật Đầu tư công năm 2017, VDB chưa đủ điều kiện trở thành cơ quan cho vay lại chịu rủi ro tín dụng (phải được tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế xếp hạng tín nhiệm ở mức ngang bằng hoặc thấp hơn một bậc so với mức xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam) thì việc VDB có cơ hội tiếp cận nguồn vốn ưu đãi của GCF mang nhiều ý nghĩa quan trọng. Tuy VDB đã bước sang giai đoạn II của quá trình thẩm định, nhưng để được tổ chức này công nhận là NIE, VDB phải đáp ứng được nhiều tiêu chuẩn khắt khe được quy định bởi Quỹ đối với các tổ chức ứng viên. Theo đó, VDB vẫn cần phải tiếp tục hoàn thiện các văn bản quản trị nội bộ, đặc biệt các cơ chế liên quan tới quản trị rủi ro về môi trường - xã hội, giới tính, vốn là những nội dung yêu cầu bắt buộc của GCF tuy nhiên lại còn tương đối mới mẻ trong quá trình thẩm định xét duyệt cho vay tại VDB. 
Với các thách thức đặt ra nêu trên, cùng với việc thực hiện Chương trình hành động của VDB thực hiện Đề án cơ cấu lại gắn với xử lý nợ xấu của VDB giai đoạn 2019 - 2021, trong năm 2020, phương hướng hoạt động cho vay lại nguồn vốn vay nước ngoài tại VDB cần tập trung vào một số nội dung sau:
Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện đồng bộ hệ thống văn bản quản trị nội bộ liên quan tới hoạt động cho vay lại vốn vay nước ngoài của Chính phủ, trong đó chú trọng tới việc hoàn thiện Quy trình cho vay lại vốn nước ngoài của Chính phủ, VDB không chịu rủi ro tín dụng, cập nhật các quy định mới của các văn bản mới được ban hành gần đây hướng dẫn thực hiện Luật Quản lý nợ công như: Nghị định về quản lý vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài của Chính phủ, Nghị định về cho vay lại vốn vay nước ngoài của Chính phủ, Nghị định về cấp bảo lãnh Chính phủ... và các Thông tư hướng dẫn liên quan.
Thứ hai, thường xuyên bám sát hơn nữa các dự án và Chủ đầu tư để kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện dự án, phát hiện những rủi ro dự kiến có thể phát sinh để kịp thời đưa ra những giải pháp hỗ trợ tháo gỡ hoặc ngăn chặn, phòng ngừa. Đối với những dự án gặp khó khăn trong việc trả nợ, cần chủ động nắm bắt tình hình, phối hợp với các đơn vị liên quan hoặc báo cáo Bộ Tài chính để kịp thời xử lý.
Thứ ba, đẩy mạnh công tác lựa chọn, thẩm định các dự án mới, đảm bảo việc thẩm định dự án chặt chẽ, đúng quy định, lựa chọn được các dự án có hiệu quả, đáp ứng yêu cầu cho vay lại.
Thứ tư, xây dựng và hoàn thiện các chính sách về môi trường - xã hội, chính sách về giới... của VDB, phối hợp chặt chẽ với Bộ Kế hoạch & Đầu tư để đăng ký thành công trở thành NIE của GCF, nhận và triển khai có hiệu quả các hoạt động tăng cường năng lực từ Quỹ này cũng như các tổ chức nước ngoài khác.
Thứ năm, nâng cao chất lượng hệ thống công nghệ thông tin, hiện đại hóa hệ thống thống kê, báo cáo nội bộ để việc quản lý tín dụng được thực hiện thống nhất, đồng bộ từ các Chi nhánh tới Trụ sở chính, giảm bớt thời gian thực hiện báo cáo, đối chiếu số liệu.
Năm 2020 dự kiến sẽ là năm VDB có nhiều chuyển biến trong cơ cấu tổ chức, bộ máy hoạt động để thực hiện đề án cơ cấu lại song song với những thay đổi trong cơ cấu hoạt động nghiệp vụ. Những chuyển biến này đòi hỏi sự phấn đấu, nỗ lực của toàn thể các đơn vị, cán bộ VDB, quyết tâm vượt qua các khó khăn để hoàn thành tốt nhiệm vụ, nâng cao chất lượng hiệu quả trong công tác thẩm định, quản lý cho vay của VDB nói chung và nhằm tiếp tục khẳng định vị thế là cơ quan cho vay lại vốn vay nước ngoài số một tại Việt Nam nói riêng./.
Ban VNN, VDB
Tìm theo ngày :